Fushata zgjedhore ka nisur dhe pyetja që qëndron mbi të gjithë procesin është e qartë: A do të vidhen dhe blihen zgjedhjet e 11 majit? Me precedentët e zgjedhjeve të kaluara, ku manipulimi i votës dhe blerja e saj kanë qenë probleme serioze, të gjithë sytë janë tani te SPAK dhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).
Kodi Zgjedhor u jep qytetarëve të drejtën dhe detyrën të denoncojnë çdo parregullsi në procesin zgjedhor. Neni 123 përcakton qartë se çdo person që ka dijeni për shkelje administrative ose penale gjatë zgjedhjeve mund të informojë KQZ-në. Megjithatë, pyetja kryesore mbetet: A ka vullnet real për të ndëshkuar krimet zgjedhore?
A do të gidasë SPAK godasë manipulimin e zgjedhjeve?
Dënimi i dy kryebashkiakëve nga Gjykata e Posaçme, pas kërkesës së SPAK-ut për ndikimin e tyre në përfitime elektorale, ka krijuar një presion të madh mbi institucionet. Altin Dumani ka konfirmuar se SPAK-u ka një plan të posaçëm për parandalimin dhe hetimin e krimeve zgjedhore, i cili do të bëhet publik në ditët në vijim.
Në këtë kontekst, SPAK ka paralajmëruar hetime për:
• Blerjen e votës dhe manipulimin e rezultatit
• Presionin mbi administratën dhe qytetarët për të votuar një forcë të caktuar
• Financimet e dyshimta të partive politike dhe fushatave elektorale
Kodi Zgjedhor parashikon deri në 7 vite burg për ata që manipulojnë zgjedhjet, por zbatimi real i këtij ligji ka qenë i diskutueshëm në të kaluarën.
Diaspora, një tjetër provë për zgjedhjet e ndershme
Për herë të parë, diaspora do të ketë të drejtën të votojë, një zhvillim që pritet të ndikojë ndjeshëm në rezultatin zgjedhor. Kjo e bën procesin edhe më të ndjeshëm ndaj manipulimeve, sidomos në raport me menaxhimin e listave të votuesve dhe numërimin e votave jashtë vendit.
A do të jenë zgjedhjet e 11 majit një test për demokracinë?
Ndërsa fushata intensifikohet, dilema mbetet: A do të kemi zgjedhje të lira dhe të ndershme, apo do të përsëriten skenarët e manipulimit të së kaluarës? Me SPAK-un që premton veprim dhe me presionin publik që rritet, kjo është një provë kyçe për demokracinë shqiptare.
Nëse mekanizmat e drejtësisë nuk funksionojnë dhe manipulimet vazhdojnë, atëherë zgjedhjet e 11 majit mund të jenë thjesht një tjetër farsë elektorale. Në të kundërt, nëse SPAK dhe institucionet veprojnë me forcë, mund të shohim një kthesë të rëndësishme në historinë zgjedhore të vendit. E ardhmja e demokracisë shqiptare varet nga mënyra se si do të zhvillohen këto zgjedhje.
