Fijet lidhen me dosjen 130 mln € të laboratorëve

Një burim pranë Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) i tha Publik.al se biznesmeni Klodian Allajbeu, aktualisht në qendër të verifikimeve dhe hetimeve për koncesionet në shëndetësi, po rimerr nën kontroll kompleksin “Equos”, pasi Ergys Agasi nuk ka paguar këstin e radhës sipas marrëveshjes së shitblerjes/kalimit të pronësisë.

Sipas të njëjtit burim, çështja nuk po trajtohet thjesht si një konflikt civil për pagesa të papërmbushura, por si pjesë e një panorame më të gjerë, ku asete të ndryshme – resorte, prona dhe struktura tregtare – dyshohet se shërbejnë si hallka të riciklimit të fondeve të lidhura me kontrata publike në shëndetësi, veçanërisht me koncesionin e laboratorëve me vlerë 130 milionë euro, i regjistruar si procedim penal nga SPAK që në vitin 2022.

Çfarë po ndodh me “Equos”: nga resort në element me interes hetimor

Ditët e fundit, media të ndryshme kanë raportuar për veprime verifikuese dhe sekuestruese nga SPAK dhe BKH në ambiente të lidhura me hetimet për koncesionet në shëndetësi, ku është përmendur edhe “Equos Resort”, në kuadër të zgjerimit të hetimeve.

Detaji që Publik.al mëson nga burimi pranë SPAK është se kontrolli faktik i “Equos” po kthehet te Allajbeu, pasi pala blerëse – Ergys Agasi – nuk ka ekzekutuar këstin e radhës sipas marrëveshjes. Nëse aktivizohet klauzola e prishjes për mospagim, kjo nënkupton rikthim të interesave dhe administrimit te pala shitëse.

Pse ka rëndësi ky zhvillim

Në dosjen e laboratorëve, që po hetohet nga SPAK, përmendet një skemë marrëdhëniesh korporative dhe kontraktore, ku pagesat publike dyshohet se kalojnë jashtë Shqipërisë përmes strukturave të ndërmjetme dhe më pas rikthehen në formën e investimeve apo blerjeve asetesh në Tiranë dhe rrethina.

Edhe pse deri më tani nuk ka një akuzë përfundimtare të shpallur publikisht, përfshirja në periferi të hetimeve e një kompleksi si “Equos” e kthen atë në element me interes publik: a është thjesht një investim turistik, apo pjesë e një zinxhiri financiar më të gjerë që po verifikohet nga organet e drejtësisë?

“Dosja 130 mln €”: roli i vendimmarrjes politike

Koncesioni i laboratorëve është regjistruar si procedim penal nga SPAK më 31 janar 2022, për veprat penale “shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera”, “shpërdorim detyre” dhe “korrupsion pasiv të personave që ushtrojnë funksione publike”.

SPAK ka bërë të ditur se procedimi është në fazën e hetimeve paraprake dhe lidhet me koncesionin “Ofrimi i shërbimit laboratorik të spitaleve universitare, rajonale dhe atyre bashkiake”, të fituar nga kompania “Laboratory Networks”.

Hetimet nisën pas një kallëzimi penal nga Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH), i cili pas auditimit të vitit 2021 arriti në përfundimin se koncesioni ishte dhënë në kundërshtim me ligjin “Për Koncesionet dhe Partneritetin Publik Privat”. KLSH kallëzoi në SPAK anëtarët e komisionit për dhënien e koncesionit dhe kërkoi zgjidhjen e kontratës.

Sipas raportimeve të trajtuara më herët nga Publik.al, në qendër të dyshimeve për vendimmarrje dhe përgjegjësi politike del ish-ministrja e Shëndetësisë Ogerta Manastirliu, aktualisht figurë e ekspozuar publikisht. Kontrata e koncesionit është firmosur më 10 prill 2019, pas procedurave të nisura që në vitin 2015.

Struktura e kompanive dhe lidhjet ndërkombëtare

Kompania “Laboratory Networks” u regjistrua në Tiranë më 23 korrik 2019, me kapital 10 milionë lekë, për zbatimin e kontratës 130 milionë euro. Aksionerë janë:

• “Labopharma” sh.p.k., me 41.7 % të aksioneve;
• “AB Laboratory Solutions B.V”, me 33 % të aksioneve, me adresë në Hagë, Holandë;
• “Exalab”, shoqëri franceze me 25 % të aksioneve.

Sipas gjetjeve të raportuara nga KLSH dhe referimeve në kallëzim, “AB Laboratory Solutions B.V” nuk ka pasur objekt veprimtarie laboratorike, por financiar. Kompania ka qenë e lidhur me shoqërinë shqiptare “Pegasus”, me pronar Janis Karathano. Në raportet e KLSH theksohet se ndarja e aksioneve në konsorcium mund të ketë qenë fiktive, pasi dy kompani të paraqitura si të ndryshme rezultonin faktikisht me të njëjtin kontroll.

Ndërkohë, IFC – pjesë e Bankës Botërore – ka shprehur shqetësime për integritetin e kompanisë së regjistruar në Holandë, duke kërkuar skualifikimin e grupit fitues për shkak të çështjeve ligjore të një prej kompanive.

Fondi, pagesat dhe shërbimi

Sipas raportit vjetor të Fondit të Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor (FSDKSH), në vitin 2022 numri i ekzaminimeve laboratorike ra me 17 % krahasuar me vitin 2021. Megjithatë, pagesat ndaj koncesionarit u rritën nga 1.1 miliardë lekë në 2021 në 1.6 miliardë lekë në 2022, një rritje prej 46 %.

Në maj 2022 pati kufizime për referimin e analizave për shkak të prekjes së tavanit buxhetor mujor. Në vitet në vijim, spitaleve u janë dërguar udhëzime për zhvillimin e tenderave për kite, reagentë dhe materiale konsumi laboratorik, përfshirë udhëzime të datës 29 janar 2025, sipas dokumenteve të cituara në dosjet shoqëruese.

Kjo situatë ka ngritur pyetje nëse qytetarët po paguajnë dy herë për të njëjtin shërbim: një herë përmes koncesionit dhe një herë përmes tenderave shtesë në spitale.

Çfarë mbetet për t’u sqaruar

Deri në këtë fazë:

• Koncesioni i laboratorëve është në hetim paraprak nga SPAK.
• Ka një kallëzim penal nga KLSH dhe referime mbi shqetësime të ngritura nga IFC.
• Pretendimi për rimarrjen e “Equos” nga Allajbeu për shkak të një kësti të papaguar është informacion i një burimi pranë SPAK dhe kërkon dokumentim dhe konfirmim nga palët.

Publik.al do të vijojë verifikimin e dokumenteve për “Equos” dhe lidhjet e mundshme me dosjen 130 milionë euro të laboratorëve, duke publikuar çdo zhvillim të ri që lidhet me këtë çështje me interes të lartë publik.