BRUKSEL/BEOGRAD, 1 Maj 2026 – Bashkimi Evropian ka ndërmarrë një hap drastik duke pezulluar ndihmën financiare për Serbinë, një vendim që pritet t’i kushtojë arkës së shtetit serb deri në 1.5 miliardë euro. Lajmi u bë i ditur nga Komisionerja Evropiane për Fqinjësinë dhe Zgjerimin, Marta Kos, e cila citoi regresin në drejtësi, korrupsionin e lartë dhe çështjen e pazgjidhur me Kosovën si shkaqet kryesore të këtij “ngrirjeje”.
Drejtësia dhe Korrupsioni: Një “Hap Serioz Pas”
Sipas Komisioneres Kos, vendimi erdhi pas analizimit të zhvillimeve të fundit në sistemin gjyqësor serb. Megjithëse Beogradi miratoi një paketë reformash në janar të këtij viti, Brukseli e sheh atë si një mjet për të forcuar kontrollin e qeverisë mbi prokurorët dhe gjyqtarët.
“Ne kemi pezulluar të gjitha pagesat, sepse po shohim sërish regres në sistemin e drejtësisë. Derisa kjo të korrigjohet, vendi nuk do të mund të përfitojë mbështetje financiare,” deklaroi Marta Kos.
Faktorët që Çuan në Pezullim:
• Regresi në Drejtësi: Mungesa e pavarësisë së gjykatave dhe reformat që favorizojnë pushtetin.
• Çështja e Kosovës: Mosprogresi në normalizimin e marrëdhënieve mbetet pengesë kyçe.
• Lidhjet me Rusinë: Refuzimi i vazhdueshëm i Presidentit Vuçiç për të vendosur sanksione ndaj Moskës pas pushtimit të Ukrainës.
• Dhuna ndaj Protestuesve: Përdorimi i forcës ndaj studentëve dhe qytetarëve pas tragjedisë së Novi Sadit (2024) dhe protestave zgjedhore të vitit 2025.
Serbia mbetet “në fund të klasës”
Për sa i përket ritmit të reformave, Serbia renditet aktualisht e fundit mes vendeve kandidate, duke përmbushur vetëm 30% të kritereve. Kjo performancë e dobët bie në sy veçanërisht kur krahasohet me vendet e tjera të rajonit dhe më gjerë:
Implikimet Gjeopolitike
Për më shumë se një dekadë, BE-ja ka qenë donatori kryesor i Serbisë me rreth 7 miliardë euro të injektuara që nga viti 2014. Megjithatë, mbështetja e hapur e Beogradit për gazin rus (80% e nevojave) dhe refuzimi për t’u harmonizuar me politikën e jashtme të BE-së, kanë krijuar një krizë besimi që tashmë është përkthyer në sanksione financiare.
Ky vendim shënon një pikë kthese në marrëdhëniet Bruksel-Beograd, duke e lënë Serbinë në një pozicion të ngjashëm me Turqinë apo Gjeorgjinë, ku procesi i integrimit është praktikisht i ngrirë.
