“Reformat nuk anashkalohen”

Komisionerja për zgjerimin në Bashkimin Europian, Marta Kos, ka shprehur rezervat e saj ndaj idesë së propozuar nga Edi Rama dhe Aleksandar Vučić për një integrim më të shpejtë të vendeve kandidate në strukturat kyçe të BE-së.

Në një reagim të dhënë për Politico, Kos nënvizoi se rruga drejt përfshirjes në tregun e përbashkët dhe në zonën Schengen kërkon përmbushje të plotë të standardeve dhe reforma të thella, duke lënë të kuptohet se propozimi për anashkalimin e vetos nuk është realist në kushtet aktuale.

Ajo ngriti pikëpyetje mbi nivelin e përgatitjes së vendeve aspirante, duke theksuar se procesi i integrimit ekonomik dhe politik është kompleks dhe kërkon angazhim të vazhdueshëm. Sipas saj, nuk mund të ketë rrugë të shkurtuar drejt përfitimeve të BE-së pa kaluar më parë nëpër një proces të plotë transformimi institucional.

Komisioni Europian, sipas Kos, ka vënë në tryezë tre alternativa konkrete për të ardhmen e zgjerimit, por çdo hap i mëtejshëm mbetet i varur nga miratimi i vendeve anëtare. Kjo tregon se vendimmarrja në nivel europian mbetet një proces i ndërlikuar dhe i bazuar në konsensus.

Raportimet e fundit nga Euractiv sugjerojnë se këto tre skenarë përfshijnë: ruajtjen e modelit aktual të zgjerimit, një formë “integrimi gradual”, si dhe një qasje “integrimi fazor”.

Në variantin e integrimit gradual, vendet kandidate do të kenë mundësi të përfshihen në iniciativa dhe programe të caktuara të BE-së pa u bërë menjëherë anëtare të plota. Ndërkohë, integrimi fazor parashikon një anëtarësim më të shpejtë formal, i ndjekur nga vijimi i reformave në një fazë të dytë.

Debati mbi mënyrën se si duhet të zhvillohet zgjerimi i BE-së mbetet i hapur, por mesazhi i Komisionit Europian është i qartë: standardet dhe kushtet nuk mund të anashkalohen, pavarësisht vullnetit politik për përshpejtim të procesit.