Zbulohen rrënjët e thella që nga Epoka e Bronzit

Një studim i ri i publikuar në Nature Human Behaviour sjell një nga analizat më të plota deri më sot mbi origjinën gjenetike të shqiptarëve, duke theksuar një vazhdimësi të rrallë në Ballkan që nga Epoka e Bronzit deri në ditët tona.

Kërkimi është realizuar nga një ekip ndërkombëtar studiuesish nga University of Oxford, Tel Aviv University dhe Ohio State University. Ata analizuan mbi 6,000 genome të lashta nga Ballkani dhe Euroazia Perëndimore, si dhe 74 mostra gjenetike nga shqiptarë të sotëm.

Përpunimi i të dhënave u mbështet në metoda të avancuara statistikore, përfshirë teknikën identity-by-descent në versionin e saj për ADN të lashtë (ancIBD), e cila lejon identifikimin e segmenteve të trashëguara nga paraardhës të përbashkët.

Stabilitet i rrallë në një rajon me lëvizje të shumta

Rezultatet tregojnë se, ndryshe nga shumë zona të Evropës Juglindore që u transformuan nga migrime të mëdha gjatë Antikitetit të Vonë dhe Mesjetës së Hershme, paraardhësit e shqiptarëve kanë ruajtur një vazhdimësi të dukshme gjenetike.

Sipas studiuesve, terreni malor i rajonit ka luajtur një rol kyç si barrierë natyrore, duke kufizuar ndikimet e jashtme dhe duke ruajtur lidhjet me popullsitë e lashta të Ballkanit Perëndimor dhe Qendror, që nga Epoka e Bronzit deri në Epoka e Hekurit dhe periudhën romake.

Leonidas-Romanos Davranoglou, pjesë e ekipit kërkimor, thekson se shqiptarët përfaqësojnë një nga rastet më të qarta të vazhdimësisë gjenetike afatgjatë në rajon, pavarësisht ndryshimeve historike që kanë prekur popullsitë përreth.

Një popullsi e vogël, por e qëndrueshme

Studimi evidenton gjithashtu një tipar të rëndësishëm demografik: shqiptarët rrjedhin nga një popullsi paraardhëse relativisht e vogël dhe e konsoliduar. Ky faktor lidhet me izolimin gjeografik dhe me një rrjedhë të kufizuar të gjeneve nga jashtë përgjatë shekujve.

Bashkëautori Alban Lauka nënvizon se ky sinjal gjenetik dëshmon për një stabilitet të gjatë, ndërsa Gjergj Bojaxhiu e konsideron studimin një moment të rëndësishëm për kuptimin e historisë së shqiptarëve, duke sugjeruar praninë e hershme të komuniteteve të lidhura me ta në jug të Shqipërisë.

Bashkëpunim i gjerë shkencor

Studimi përfshin edhe kontributin e institucioneve shqiptare si Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Instituti i Albanologjisë, si dhe bashkëpunëtorë nga disa vende europiane dhe SHBA.

Ai mbështetet në databazën më të madhe të deritanishme për popullsinë shqiptare moderne, me mostra të mbledhura nga të gjitha trevat dhe analiza të realizuara në laboratorë në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.