Me pëlqimin e SPAK dhe vendimin e GJKKO-së, kompania rimerr pasuritë duke paguar vetëm vlerën historike. Juristët: “Skemë që bie ndesh me ligjin Antimafia dhe rrezik për precedent”.
Në verën e vitit 2023, ndërsa opinioni publik tronditej nga arrestimi i ish-shefit të Forcës së Posaçme Operacionale, Oltion Bistri, në operacionin ndërkombëtar “Metamorfoza”, një lëvizje më pak e dukshme nisi të zhvillohej larg kamerave:
më 18 dhe 21 gusht 2023, vetëm pak javë pas ndalimit, në një zyrë noteriale në Tiranë u firmosën aktet e revokimit të kontratave për pesë apartamente dhe njësi tregtare, që Bistri dhe familjarët i kishin blerë përmes kompanisë “Arlis-Ndërtim”.
Në atë moment gjithçka dukej një veprim formal. Por një vit më vonë, kur mbi pasuritë u vendos sekuestro Antimafia, ato dokumente rezultuan vendimtare.
Zhvillimi që ndryshoi lojën
• 3 maj 2024 – GJKKO vendos sekuestro ndaj 4752 m² ndërtim dhe pasurive të lidhura me Bistrin.
• Mes tyre edhe pesë apartamente me sipërfaqe totale rreth 1120 m², pjesë e të njëjtit projekt ndërtimi.
• Por kur sekuestrimi shkoi në zbatim, doli se familjarët kishin anuluar kontratat menjëherë pas arrestimit, duke ua kthyer pronësinë kompanisë dhe duke u vendosur vetë në pozitë kreditori.
Në tetor të vitit 2024, kompania i kërkon gjykatës zëvendësimin e sekuestros së pasurive me një shumë kompensimi prej ~1 milion €, që sipas kontratave përfaqësonte vlerën e blerjes disa herë më e ulët se vlera reale e tregut.
9 tetor 2024 gjyqtarja Irena Gjoka miraton kërkesën. SPAK nuk kundërshton.
Pika më kritike në këtë histori
• Pasuritë i kthehen kompania “Arlis-Ndërtim”.
• Shteti sekuestron vetëm shumën historike, jo pasuritë reale.
• Nëse në fund konfiskohet pasuria, shteti nuk merr apartamentet – por vetëm 1 milion €.
• Vlera reale në treg e pasurive të sotme llogaritet mbi 3–4 milion €+.
Fituesi real?
Kompania dhe familja e Bistrit.
Humbësi?
Shteti dhe publiku.
Ekspertët: “Kjo duhet të ishte hetuar si pastrim parash”
Një prokuror i SPAK (në anonimat):
“Me këtë skemë, pasuria shpëtoi. Unë do kisha hapur hetim për pastrim parash. Revokimi menjëherë pas arrestimit është sinjal alarmi.”
Juristja dhe pedagogia Lirime Çukaj është akoma më e qartë për Birn:
“Revokimi pas arrestimit bie ndesh me ligjin Antimafia. Nuk gëzon mbrojtje ligjore. Duhej sekuestruar pasuria, jo vetëm kundërvlefta.”
Ligji Antimafia e parashikon qartë rastin
Neni 22/5/b – pavlefshmëri e transaksioneve:
Pasuri të transferuara “me titull falas apo dukshëm nën vlerën e tregut” brenda dy viteve nga sekuestrimi, duhet të konsiderohen fiktive dhe konfiskohen.
Në vendim është cituar vetëm pika 5/a – pjesa thelbësore (5/b) mungon.
Si rrjedhojë, gjykata e interpretoi revokimin si veprim “të rregullt ligjor”.
Ku ngrihen dyshimet? 5 sinjale të forta
Sinjali
Pse u ngrit dyshim
Revokimi bëhet menjëherë pas arrestimit
Mundësi shmangie e sekuestros
Elementi ekonomik: Mosbalancim i frikshëm
• Dy apartamente rreth 400 m² secili ishin blerë për 200.000€ → 500 €/m².
• Çmimi real në Tiranë në ato zona: 1.500–2.500 €/m².
• Diferenca e fitimit të fshehtë potencial → 1–2 milion € vetëm nga këto dy apartamente.
Ky është modeli klasik i pastrimit të parave përmes ndërtimit, i konfirmuar nga:
Raportet zyrtare
• SPAK 2023–2024
• U.S. State Department – Raporti vjetor
• Hetimet e antimafias italiane Catanzaro 2021 për lidhjet ndërtim–krim të organizuar.
Kronologji e qartë e ngjarjes
Korrik 2023 – Arrestohet Oltion Bistri
Gusht 2023 – Revokohen kontratat për 5 apartamente
Prill 2024 – Regjistrohet procedimi pasuror
Maj 2024 – Vendoset sekuestro mbi pasuritë
Tetor 2024 – Gjykata pranon zëvendësimin me pagesë. Pronat kthehen te kompania
Nëntor 2025, Bistri shpallet i pafajshëm për korrupsion, dënohet vetëm për nxjerrje sekreti
Pyetjet që duan përgjigje publike
1. Pse SPAK nuk hapi hetim për pastrim parash për revokimin pas arrestimit?
2. Pse GJKKO zgjodhi të mos zbatojë nenin 22/5/b Antimafia?
3. Kush garanton që depozita 1 milion € do të ruajë vlerën reale të pasurisë në 5–10 vitet e ardhshme?
4. Pse procedimi pasuror vazhdon, por pasuria fizike është kthyer?
5. Sa raste të tjera janë mbyllur me të njëjtën skemë? – a po krijohet precedent?
Rasti Bistri është provë e një dobësie strukturore të shtetit në luftën kundër krimit ekonomik:
mjafton një akt noterial i kryer në kohën “e duhur” për të shpëtuar miliona euro nga sekuestrimi.
Nëse ky precedent nuk korrigjohet, çdo i hetuar nesër mund të imitojë të njëjtën formulë:
revokim kontratash,kthim pronash,shteti merr vetëm vlerën historike, fitimi shpëtohet.
Ligji Antimafia është hartuar për të goditur pasurinë e krimit
por në këtë rast, duket se pasuria i shpëtoi ligjit.
