Viktimat Detyroheshin të punonin me shunë në qytetin bregdetar

Një organizatë ndërkombëtare trafikantësh është vënë nën hetim nga Prokuroria e Posaçme (SPAK), pas zbulimit të një baze në Vlorë, ku mbaheshin të mbyllur dhe detyroheshin të punonin shtetas të huaj, kryesisht ukrainas. Hetimet, të cilat kanë nisur pas një denoncimi të ambasadës ukrainase, po nxjerrin në dritë një rrjet të sofistikuar trafikimi njerëzor dhe skllavërie moderne, ku viktimat fillimisht rekrutoheshin në vende të ndryshme të Europës dhe më pas dërgoheshin në Shqipëri, ku dhunoheshin dhe shantazhoheshin për të kryer aktivitete të paligjshme.

Bazë e fshehtë në Vlorë, viktimat të bllokuara dhe të dhunuara

Në fund të vitit të kaluar, autoritetet shqiptare, pas koordinimit me përfaqësinë diplomatike ukrainase, zbuluan një qendër të dyshimtë në qytetin e Vlorës, ku 18 persona të huaj u gjetën të mbyllur në një shtëpi. Viktimat ishin të detyruara të punonin me kompjuterë duke përdorur aplikacione të panjohura, të cilat SPAK ende po i heton për përfshirje në aktivitete të paligjshme.

Në këtë bazë, ukrainasit mbaheshin të izoluar, pa dokumente udhëtimi, ndërsa mbi ta ushtrohej dhunë fizike dhe psikologjike për t’i detyruar të qëndronin. Të dhunuarit tregojnë se puna e tyre ishte kryesisht rekrutimi i personave të tjerë për trafik droge, të cilët më pas dërgoheshin te dy persona me nofkën “Mustang” dhe “Kika”. Ata që refuzonin, siç tregon dëshmitari kryesor Danieli, rriheshin dhe u kërcënoheshin gjymtyrët.

Një nga ukrainasit, Kiril, në dëshminë e tij në Gjykatën e Posaçme, ka treguar se jo vetëm ai, por edhe të tjerët janë dhunuar në mënyrë të përsëritur. Një nga aktet e dhunës është filmuar dhe më pas videoja është dërguar në Varshavë, si një paralajmërim për ata që tentonin të shpëtonin ose të raportonin autoritetet.

Rekrutimi përmes Telegramit dhe përdorimi i poligrafit

Sipas dëshmisë së njërit prej të shpëtuarve, Danielit, ai ishte rekrutuar në Varshavë nga një person i quajtur Juri, i cili i premtoi një pagë prej 250 dollarësh në javë dhe një shpërblim prej 25 dollarësh për çdo person të ri që rekrutonte. Para se të nisej për në Shqipëri, iu bë një test poligrafi (detektor gënjeshtrash) për të siguruar që nuk ishte i infiltruar nga policia, gazetar apo përdorues i substancave narkotike. Kjo tregon nivelin e sofistikimit të organizatës kriminale, e cila ka përdorur metoda të avancuara për të mbrojtur aktivitetet e saj të paligjshme.

Një tjetër detaj i frikshëm i këtij operacioni kriminal është se pas mbërritjes në Shqipëri, punonjësit e rekrutuar shihnin video të dhunës brutale ndaj atyre që tentonin të largoheshin ose të mos bindeshin. Këto video shërbenin si metodë frikësimi për të mbajtur viktimat nën kontroll.

Operacioni i SPAK: Telefona, pasaporta dhe emra në listën e zezë

Operacioni i zhvilluar nga autoritetet shqiptare ka çuar në sekuestrimin e 27 telefonave celularë dhe 24 pasaportave që u përkisnin viktimave të trafikuara. Këto dokumente ishin mbajtur nga organizata kriminale për të siguruar që asnjë nga punonjësit e detyruar nuk mund të largohej.

Deri më tani, janë identifikuar dhe janë nën hetim tre persona kyç të organizatës:
• Nazar Khamulio
• Mark Petrenko
• Oleh (i njohur me pseudonimin “E premte”)

Një tjetër person i rëndësishëm në rrjet, Karols Oskiera me nofkën “Veterineri”, sipas dëshmive të ukrainasve, ka mundur të largohet nga Shqipëria dhe është strehuar në Armeni.

Hetimet dhe ndihma ndërkombëtare

Për momentin, SPAK ka hapur një hetim për trafikimin e qenieve njerëzore dhe po vijon me mbledhjen e provave në një proces gjyqësor me dyer të mbyllura. Prokuroria e Posaçme ka vendosur që dëshmitë e viktimave të regjistrohen sa më shpejt për të shmangur ndryshimet e mundshme të deklarimeve.

Ndërkohë, autoritetet shqiptare po bashkëpunojnë me agjencitë ndërkombëtare të rendit për të ndjekur fijet e këtij rrjeti kriminal në vendet e tjera të Europës. Kjo përfshin hetime të thelluara mbi aktivitetet e organizatës dhe identifikimin e burimeve të saj financiare.

Si u zbulua rrjeti? Roli i një ambasade dhe një denoncuesi ukrainas

Operacioni nisi pas një denoncimi nga ambasada e Ukrainës, e cila mori informacion nga Volodymir Savinov, një shtetas ukrainas që sinjalizoi për rrëmbimin dhe shfrytëzimin e nipit të tij në Shqipëri. Sipas Savinov, nipi i tij ishte rekrutuar nga Telegrami dhe më pas ishte detyruar të punonte me dhunë, ndërsa ndaj tij ishte ushtruar terror psikologjik për të mos u larguar.

Ambasada e Ukrainës raportoi rastin tek autoritetet shqiptare, të cilat ndërhynë duke zbuluar bazën në Vlorë dhe liruar viktimat. Pritet që më shumë të rinj ukrainas dhe shtetas të tjerë të huaj të dëshmojnë në vijim për skemën kriminale.

Rreziku i rrjeteve të trafikut në Shqipëri

Ky rast tregon se Shqipëria po bëhet një nyje për rrjetet ndërkombëtare të trafikut të njerëzve, ku individë nga vende të ndryshme detyrohen të punojnë në kushte çnjerëzore, pa liri dhe nën kërcënimin e dhunës.

Ndërkohë që hetimet po vijojnë, qeveria dhe institucionet ligjzbatuese përballen me sfidën e goditjes së këtyre rrjeteve, ndërkohë që raste të tilla tregojnë se trafikantët po shfrytëzojnë hapësirat ligjore dhe dobësitë e mbikëqyrjes për të zhvilluar aktivitetet e tyre në Shqipëri.

Në ditët në vijim pritet që SPAK të lëshojë urdhër-arreste të reja, ndërsa të dhënat e telefonave të sekuestruar do të analizohen për të kuptuar më mirë mënyrën e operimit të kësaj organizate kriminale.