Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH) ka publikuar një raport tronditës mbi menaxhimin e mbetjeve spitalore në Shqipëri, duke nxjerrë në pah mungesën e kushteve minimale dhe rreziqet e larta që këto mbetje përbëjnë për shëndetin publik dhe mjedisin. Në auditin e kryer për periudhën 2020-2023, KLSH vë në dukje një seri problemesh shqetësuese në spitalet rajonale dhe Ministrinë e Shëndetësisë, duke ngritur alarmin për pasojat e mundshme.
Rrezik për shëndetin publik dhe mjedisin
Raporti i KLSH thekson se spitalet rajonale nuk kanë kushtet e duhura për magazinimin dhe përpunimin e mbetjeve spitalore. Mbetjet shpesh përfundojnë në koshat e zakonshëm të qytetit dhe transportohen me karroca normale, duke rritur rrezikun e ndotjes dhe përhapjes së sëmundjeve. Gjithashtu, magazinat ku ruhen këto mbetje kanë hapësira të hapura, ku mund të hyjnë shpendë dhe brejtës, një burim i qartë për përhapjen e infeksioneve.
Një tjetër problem i rëndë është përdorimi i kutive të kartonit për objektet e mprehta, në vend të ambalazheve të plastikës, duke rritur rrezikun e rrjedhjeve dhe ekspozimit ndaj infeksioneve. Për më tepër, në shumë raste nuk ka të dhëna të qarta për sterilizimin e mbetjeve, një praktikë bazë për të siguruar sigurinë sanitare.
Shpenzime të ulëta, standarde të ulëta
Sipas raportit, gjatë katër viteve të fundit, shteti ka shpenzuar rreth 517.6 milionë lekë për menaxhimin e mbetjeve spitalore të rrezikshme. Megjithatë, shpenzimet vjetore kanë ndjekur një trend rënës, duke arritur në një ulje prej 15% në vitin 2023 krahasuar me vitin 2020. Për shembull, QSUT “Nënë Tereza”, spitali më i madh publik në vend, ka ulur shpenzimet nga 15.9 milionë lekë në vitin 2020 në vetëm 2.7 milionë lekë në vitin 2023.
Mungesa e mbikëqyrjes nga Ministria e Shëndetësisë
Një nga problemet më të mëdha të evidentuara është mungesa e një strukture përgjegjëse në Ministrinë e Shëndetësisë për mbikëqyrjen e mbetjeve spitalore. KLSH vëren se ministria nuk kryen raportime standarde mbi mbetjet spitalore në INSTAT, duke e bërë Shqipërinë shtetin e vetëm në Europë që nuk ka të dhëna të qarta për këtë kategori.
KLSH kërkon masa urgjente
Raporti i KLSH e bën të qartë se situata aktuale kërkon masa urgjente nga Ministria e Shëndetësisë dhe institucionet përgjegjëse për të siguruar që mbetjet spitalore të menaxhohen në përputhje me standardet ndërkombëtare. Rreziku për shëndetin publik është i madh, ndërsa neglizhenca institucionale vijon të thellohet.
Kjo situatë kërkon përgjegjësi dhe transparencë nga autoritetet, në mënyrë që të parandalohet një krizë shëndetësore dhe mjedisore në shkallë kombëtare. A do të veprojë qeveria për t’i dhënë fund kësaj katastrofe të heshtur?
