Një tjetër premtim madhor i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, duket se po shndërrohet në një fantazmë që endet mbi qytetin. Bëhet fjalë për projektin e ushqimit falas në shkollat publike, një nismë e shpallur me bujë, por që sipas anëtares së Këshillit Bashkiak të Tiranës, Ilda Zhulali, nuk ka as buxhet, as infrastrukturë dhe as një strategji të qartë për zbatimin e saj.
Një premtim i vjetër që s’bëhet realitet
Kur Veliaj prezantoi nismën “Bëjmë detyrat e shtëpisë”, premtoi se fëmijët në nevojë do të kishin jo vetëm mbështetje akademike, por edhe një vakt të sigurt ushqimor. Por ky projekt, që u shty për vite me radhë, sot ekziston vetëm në letër dhe është reduktuar në një ndihmë minimale financiare për një grup të vogël nxënësish.
Zyrtarisht, në dhjetor 2024, projekti nisi të zbatohej për vetëm 114 nxënës të përzgjedhur nga shtatë shkolla të Tiranës:
• Ardian Klosi
• Hasan Tasin
• Gjergj Fishta
• Skënder Luarasi
• Androkli Kostallari
• Dhora Leka
• Konferenca e Pezës dhe Ramazan Jarani
Kjo shifër është krejtësisht e papërfillshme në krahasim me numrin e përgjithshëm të nxënësve në shkollat 9-vjeçare të Tiranës, që arrin në 54,777 fëmijë.
Nga vakti i sigurt, në një ndihmë qesharake financiare
Në vend që të ofrohej një vakt i shëndetshëm në shkollë, skema aktuale e zbatuar nga Bashkia Tiranë ka degraduar në një kompensim financiar prej 222.3 lekë në ditë për familjet e nxënësve të përzgjedhur.
A mund të sigurojë një fëmijë një vakt të plotë me kaq para? Natyrisht, jo. Në realitet, kjo shumë është qesharake, sidomos në një qytet si Tirana, ku çmimet e ushqimeve janë rritur ndjeshëm vitet e fundit. Për më tepër, ndihma nuk i arrin drejtpërdrejt fëmijës në shkollë, por familjes, duke hedhur poshtë idenë e mbajtjes së fëmijëve në klasë dhe shmangies së braktisjes shkollore.
Mungesa e buxhetit dhe infrastrukturës – pengesat e pashmangshme
Një nga problemet kryesore të projektit është mungesa e financimit të duhur. Sipas të dhënave nga buxheti i Bashkisë së Tiranës për vitin 2025:
• Zëri për kompensimin ushqimor është vetëm 19,451,250 lekë.
• Për të mbuluar të gjithë nxënësit e shkollave publike, do të nevojiteshin rreth 2.2 miliardë lekë në vit.
• Diferenca mes premtimit dhe realitetit është gjigante, duke bërë që ky projekt të mbetet në letër.
Nga ana tjetër, edhe nëse buxheti do të ishte i mjaftueshëm, shkollat e Tiranës nuk kanë infrastrukturën e nevojshme për të zbatuar një program ushqimi falas.
• Mungesa e mensave – Shkollat nuk kanë hapësira të dedikuara për ngrënie.
• Mësimi me dy turne – Shumë shkolla funksionojnë në dy turne, duke mos lënë kohë të mjaftueshme për ushqim.
• Kushtet higjienike dhe sanitare – Shumë institucione nuk kanë as ngrohje e as kushte të përshtatshme për një projekt të tillë.
Mashtrim i pastër apo paaftësi menaxheriale?
Ilda Zhulali e cilëson këtë projekt një tjetër mashtrim të Erion Veliajt, që i shtohet listës së gjatë të premtimeve të pambajtura, përfshirë inceneratorët, impiantin e ujërave të zeza dhe mbjelljen e një milion pemëve.
Kjo situatë lë shumë pikëpyetje:
• Pse u premtua diçka që as nuk ka buxhet e as infrastrukturë?
• A është ky një tjetër premtim elektoral, i destinuar të harrohet?
• Pse nuk po investohet në një model të qëndrueshëm ushqimi për fëmijët në nevojë?
Ndërsa përgjigjet mungojnë, një gjë është e qartë: ushqimi falas për nxënësit e Tiranës mbetet një fantazmë, që përndjek qytetin pa u bërë realitet.
